Op VTEX Day 2026 in São Paulo presenteerde VTEX voor het eerst zijn drie producten als één geïntegreerde AI-native suite. Met het nieuwe AI Workspace, een volledig herbouwd CX Platform en een integratie met Google’s Universal Commerce Protocol zet het bedrijf in op een operationeel model waarbij AI-agenten het zware werk doen en mensen de regie voeren. Co-CEO Mariano Gomide schetst daarbij een markt die op enterprise niveau terugkrimpt naar drie platforms. VTEX wil er een van zijn.
De medewerker die dagelijks door cataloguspagina’s bladert, zoektermen aanpast en promoties uitrolt, verdwijnt. Niet omdat het werk verdwijnt, maar omdat AI-agenten het overnemen. Wat overblijft is een andere rol: mensen die die agenten aansturen, bijsturen en van context voorzien. Dat was de centrale boodschap op VTEX Day 2026, dat op 16 en 17 april plaatsvond in São Paulo.
Het evenement groeide dit jaar uit tot het grootste commerce-evenement ter wereld. Alle vijftigduizend tickets waren uitverkocht en bezoekers uit tweeëntwintig landen hadden de reis naar Brazilië gemaakt. Techzine was ter plaatse en sprak met co-CEO Mariano Gomide de Faria en VP of Product Alexandre Gusmao, die verantwoordelijk is voor het productportfolio. Beiden lieten er geen misverstand over bestaan: de verandering is niet op komst, ze is al begonnen.
Geïntegreerde AI-native suite
Voor het eerst presenteerde VTEX dit jaar zijn drie producten als één geïntegreerde suite: het Commerce Platform, het CX Platform en het Ads Platform. Gomide omschrijft het als een “tripod of sustainable growth” en legt uit wat native integratie in de praktijk betekent. “Wat vroeger een beslissing was van één, twee, drie maanden, onderbouwd met onderzoek en analyse, kun je nu in één dag uitproberen”, stelt hij. Omdat het CX Platform rechtstreeks in het Commerce Platform is ingebouwd, kan iedere VTEX-klant binnen een dag een werkende WhatsApp-winkel lanceren, compleet met autonome retouropvolging. Zonder koppelwerk tussen systemen van verschillende leveranciers en zonder wekenlang implementatietraject.
Het Ads Platform voegt daar een derde dimensie aan toe. Retailers konden de afgelopen vijftien jaar voor het aantrekken van verkeer nauwelijks om het duopolie van Meta en Google heen. Gomide is er duidelijk over: “Retailers en merken waren gegijzeld door een duur duopolie, en niemand klaagde.” De opkomst van nieuwe spelers als OpenAI en Anthropic als verkeerskanalen begint dat duopolie nu te doorbreken, wat volgens hem juist goed nieuws is voor retailers. Meer kanalen betekent minder afhankelijkheid en betere marges. Met het Ads Platform wil VTEX daar op inspelen: retailers kunnen hun eigen digitale omgeving inzetten als advertentiekanaal voor merken en zo een inkomstenstroom opbouwen die losstaat van Meta en Google. Tijdens de keynote demonstreerde VTEX hoe een agent binnen enkele minuten advertentiemateriaal aanmaakt, automatisch toetst aan merkrichtlijnen en publiceert, terwijl een andere agent daarna de campagneprestaties bewaakt en bijstuurt. Alles geïntegreerd in hetzelfde platform waarop de winkel draait en de klantenservice wordt afgehandeld.
AI Workspace: vier agenten, één cockpit
De meest ingrijpende aankondiging was het VTEX AI Workspace. Het platform telt vier native agenten die elk een specifiek domein bewaken: catalogusbeheer, promoties, zoekoptimalisatie en business insights. VTEX levert deze agenten kant-en-klaar, vooraf getraind op de eigen best practices en volledig op de hoogte van de VTEX-APIs en diensten. Merchants voegen daar vervolgens hun eigen bedrijfscontext aan toe. Een retailer met een eigen manier van productomschrijvingen schrijft zijn richtlijnen in gewone taal in een document en laadt dat in. De agent houdt er rekening mee bij elke aanbeveling die hij doet.
Die aanbevelingen zijn precies waar het systeem zijn waarde bewijst. Grote retailers beheren honderdduizenden tot miljoenen productreferenties, de zogenoemde stock keeping units of SKU’s. Het is onmogelijk om die allemaal handmatig bij te houden op kwaliteit. Een catalogusagent doet dat continu: hij signaleert een dunne productomschrijving, een afbeelding van slechte kwaliteit, een ontbrekende specificatie, en stelt een verbetering voor inclusief uitvoeringsplan. De medewerker keurt goed of stuurt bij. De agent voert uit. Gaat er iets mis, dan rolt het systeem automatisch terug zodra het een negatief effect op een bedrijfsmetriek detecteert.
Tijdens de live demo op het podium liet Gusmao zien wat dat in de praktijk oplevert. Een zoekoptimalisatieagent die een week eerder een aanpassing had doorgevoerd, genereerde daarmee een geschatte incrementele omzet van tachtigduizend Braziliaanse real per maand voor die ene klant, omgerekend ongeveer dertienduizend euro. “Dit verandert het operationeel model van e-commerce”, stelde hij.
Agent Marketplace
Naast de vier standaardagenten kondigt VTEX een Agent Marketplace aan binnen het Workspace. Dat betekent dat externe partijen, zoals softwareleveranciers en systeemintegratoren, straks hun eigen gespecialiseerde agenten kunnen bouwen en aanbieden via hetzelfde platform. VTEX opent die marktplaats binnenkort voor het gehele ecosysteem. Welke agenten daar precies uit voortkomen, is nog open, maar de architectuur is er klaar voor.
Wat de impact van het Workspace als geheel kan zijn, daar laat Gomide er geen misverstand over bestaan: een retailer die zijn operatie nu runt met 100 mensen, zal dat straks met 20 kunnen doen. “Wie lef heeft en durft, plukt daar de vruchten van”, voegt hij daaraan toe. Maar Gusmao nuanceert dat direct. “We zitten nog in een vroeg stadium. We zien duizenden aanbevelingen die agenten genereren, aanbevelingen die zonder dit systeem simpelweg niet gedaan zouden worden. Maar exacte besparingen in fte’s zijn nu nog niet te kwantificeren.” De winst zit vooralsnog in het zichtbaar maken van kansen die menselijke teams missen, niet in het direct vervangen van mensen.
“Wat directeuren, eigenaren en oprichters moeten ontdekken is wat ze met die 80 mensen gaan doen”, zegt Gomide. Zijn antwoord: nieuwe verkoopkanalen opbouwen die er nu nog niet zijn. “Nieuwe kanalen brengen diversiteit in omzet, meer omzet, lagere kosten en organische kanalen. En dan groeit opeens de winstgevendheid.” Hij ziet ook een bredere verschuiving in wie er nodig is. Marketingafdelingen werken nu bijna uitsluitend met beelden. “80 procent van de uitgaven van elke retailer gaat naar afbeeldingen”, zegt hij. “Dat moet verschuiven naar woorden.” De marketingafdeling die snel schakelt en tekstschrijvers toevoegt die agenten trainen om in de stem van het merk te spreken, heeft een voorsprong.
Vanaf scratch opgebouwd
Het VTEX CX Platform is een ander verhaal, want het is letterlijk van de grond af opnieuw gebouwd. VTEX kocht anderhalf jaar geleden het Braziliaanse Weni, een conversational AI-speler die was gebouwd op workflow-gebaseerde logica waarbij iedere mogelijke klantinteractie expliciet geprogrammeerd moest worden. In de wereld van grote taalmodellen was dat paradigma inmiddels achterhaald. “Het model van Weni was verouderd, dus hebben we de keuze gemaakt om de volledige architectuur opnieuw op te bouwen”, zegt Gusmao.
Het resultaat is een multi-agent architectuur waarbij een centrale agent-manager via het agent-to-agent protocol communiceert met gespecialiseerde agents. Vraagt een klant iets over zijn bestelling, dan herkent de manager de context en schakelt de order management agent in, die terugkoppelt via de manager naar de klant. De setup is aanzienlijk eenvoudiger dan het oude workflow-model. “Je hoeft niet langer alle mogelijke gesprekspaden en vragen te voorzien”, aldus Gusmao.
Concrete resultaten
Dat het platform al live is en resultaten levert, maakte VTEX concreet met drie toepassingen. De meest concrete is klantenservice: vragen over bestellingen, retouren en betalingen worden voor meer dan 90 procent autonoom afgehandeld, zonder menselijke tussenkomst. Gomide verwijst naar cijfers van zijn klanten die rapporteren dat hun callcenters 80 tot 85 procent minder gesprekken te verwerken krijgen.
De tweede toepassing raakt conversie. Verlaat een klant zijn winkelwagen zonder af te rekenen, dan signaleert de agent dat en stuurt proactief een WhatsApp-bericht. Tijdens de keynote werd dit live gedemonstreerd: de CEO van het CX Platform werd midden in een aankoopdemo onderbroken door een telefoontje van zijn dochter. Nadat hij had opgehangen, ontving hij een WhatsApp-bericht van de agent die het afgebroken aankoopproces had opgepikt en hem hielp de aankoop alsnog af te ronden.
De derde toepassing zit eerder in het aankoopproces, in de zogenoemde ontdekkingsfase. Vooral in gespecialiseerde winkels hebben klanten vaak specifieke vragen over een product voordat ze durven kopen. VTEX heeft de CX-agent direct ingebouwd in de productpagina van de webshop. Een klant die twijfelt kan een vraag stellen als “past dit bij mij?” en krijgt meteen een gesprek met een agent die de specificaties, het aankoopverleden en de recensies kent. “Dat geeft de klant meer vertrouwen in het product vóór de aankoop”, vertelt Gusmao, “en dat heeft direct effect op de conversie.”
Google UCP
Een van de meest strategisch geladen aankondigingen op VTEX Day was de integratie met Google’s Universal Commerce Protocol (UCP). VTEX is een van de eerste platforms ter wereld die daarvoor is geautoriseerd. Tijdens de keynote werd dit live gedemonstreerd met Amerikaanse golfretailer Worldwide Golf. Een gebruiker in Google AI Mode vraagt in gewone taal naar een geschikte golfclub, krijgt een gepersonaliseerde aanbeveling en rondt de aankoop af zonder de Google-omgeving te verlaten. De order wordt verwerkt via VTEX.
Maar, er is een belangrijke kanttekening: de UCP-integratie is voorlopig uitsluitend beschikbaar in de Verenigde Staten. Gusmao geeft aan hierover geen uitspraken te kunnen doen voor een Europese uitrol; dat is aan Google. Gomide ziet de autorisatie als een strategisch voordeel dat moeilijk te repliceren is. Niet iedere softwarepartij die in een retailomgeving opereert, krijgt zomaar toegang tot Google’s compliance- en privacyframework. VTEX heeft die toegang wel.
Drie platforms overleven
In een persoonlijk gesprek met Techzine geeft Gomide een uitgesproken visie op waar de enterprise commerce-markt naartoe beweegt. Hij spreekt vanuit ervaring: VTEX bestaat al meer dan vijfentwintig jaar en hij zag de markt krimpen van 42 e-commerceplatformen naar de huidige situatie, waarin hij op enterprise niveau nog maar zes serieuze spelers telt. Twee daarvan staan volgens hem al te koop, al weigert hij te zeggen welke. Hij voorziet dat de markt uiteindelijk zal consolideren naar drie.
Salesforce rekent hij zeker tot die drie. Voor de overige posities noemt hij twee serieuze kandidaten. Shopify is de eerste, maar dan met een belangrijke voorwaarde: het bedrijf moet besluiten een softwarebedrijf te willen zijn in plaats van een aggregator en betalingsbedrijf. “Ze hebben een geweldig team, een geweldige cultuur”, zegt Gomide. “Maar als ze de stap naar enterprise maken, raken ze hun betalingsbusiness kwijt. En de markt zal dat niet waarderen.”
Adobe als wildcard
Adobe is de tweede kandidaat, specifiek niet met Magento maar met een opvolger daarvan. “Adobe heeft een geweldige stack en een geweldig team. Het is een ongelooflijk winstgevend bedrijf. Als AI Adobe niet vernietigt vóórdat Adobe zichzelf transformeert, wordt het een grote speler”, zegt Gomide. Het is een formulering die respectvol is en alarmerend tegelijk. SAP en Oracle laat Gomide grotendeels buiten beschouwing: die voeren een andere strijd op het niveau van cloud en data-infrastructuur. Oracle’s commerce-divisie is bovendien inmiddels opgeheven.
Gomide laat er geen misverstand over bestaan waar VTEX zichzelf ziet. “Wij zijn vastbesloten een van die drie te zijn,” zegt hij. Die ambitie onderbouwt hij met een structureel kostenvoordeel dat VTEX in staat stelt te concurreren met partijen die veel grotere budgetten hebben. Honderd procent van de engineering zit in Latijns-Amerika, waar een topontwikkelaar volgens hem een tiende kost van een vergelijkbare engineer in Silicon Valley, bij gelijkwaardige output. “Dat is arbitrage. En arbitrage is de snelste manier om waarde te creëren,” zegt hij. Eenvoud wint, voegt hij daaraan toe. “Eenvoud is de ultieme vorm van innovatie.”
Kanttekening
Gomide’s marktvisie is uitgesproken en zijn ambitie onomwonden. Maar wie twee dagen op VTEX Day rondloopt, ziet ook een andere realiteit. Het gros van de sessies was in het Portugees. Internationale klanten waren aanwezig, maar het waren overwegend lokale vertegenwoordigers van grote merken die in het Portugees vertelden hoe goed VTEX werkt. Een handjevol sessies was Engelstalig. De persconferentie voor internationale pers werd gehouden in het Portugees.
Dat zegt iets. Een bedrijf dat serieus mikt op de derde positie in een wereldmarkt van twee tot drie biljoen dollar, zal die slag uiteindelijk buiten Brazilië moeten slaan. Gomide noemde een driecijferige abonnementsgroei in Europa, maar weigerde dat verder te specificeren. De ambitie is er. Of de internationale schaal er al is, is een andere vraag.