CEO van Microsoft Satya Nadella poneert de zogeheten ‘Reverse Information Paradox’. In een post op X constateert hij dat AI-modelbouwers als Anthropic en OpenAI hun klanten een dilemma geven. “De koper riskeert het weggeven van kennis, simpelweg om te gebruiken wat men heeft gekocht.”
Een aanbieder van informatie loopt het risico dat men het eigen product, kennis, weggeeft voordat de klant het werkelijk koopt. Voor AI-gebruik geldt dus het tegenovergestelde van deze informatie-paradox, aldus Nadella. Geleidelijk ontstaat er volgens hem een scheefgroei: AI-aanbieders ontvangen informatie van klanten die zelf de controle, mogelijkheden, keuzevrijheid en efficiëntie ontberen die ze eigenlijk zouden moeten hebben.
Kritiek op anti-destillatietaal
Recent bespraken we het ‘probleem’ van AI-modeldestillatie. Het is het fenomeen waarbij een LLM getraind wordt op de outputs van een groter, capabeler model. Er zijn legio voorbeelden: DeepSeek-R1 leidde begin 2025 tot allerlei kleinere destillaties die lokaal te draaien waren, maar opvallend sterk konden redeneren voor hun minimale formaat. Ondertussen beschuldigen Anthropic en OpenAI de Chinese AI-modelbouwers van grootschallige ‘campagnes’ om het gedrag van de Amerikaanse LLM’s te kopiëren. Hoe lastig dit ook voor hen is en hun businessplan: deze onttrekking van kennis is voor de buitenwereld geen werkelijk probleem. Ook zouden mensen zelf hun outputs kunnen delen met potentiële rivalen van OpenAI en Anthropic, geen wet houdt ze tegen.
Nadella legt de vinger op de zere plek in zijn X-post. Hoewel hij het grootschalig verzamelen van publieke data op het internet noodzakelijk acht, vindt Nadella het “ironisch dat het de huidige status quo is om vervolgens (…) restrictieve voorwaarden rondom destillatie op te leggen.”
Het kan nog concreter. Nadella kiest er ogenschijnlijk bewust voor om het voorbeeld niet exact te noemen, maar het opeisen van gebruikersdata is onlangs nogal opgevoerd. Om Claude Fable 5 te gebruiken, is het noodzakelijk om te accepteren dat data voor 30 dagen wordt bewaard. Dit, zo stelt Anthropic, uit veiligheidsoverwegingen. Het betekent dat menig organisatie Fable hierdoor niet kan gebruiken. Nadella gaat impliciet een stap verder: hij spreekt in algemene zin van eenrichtingsverkeer als het gaat om het doorspelen van informatie. Anthropic, OpenAI en andere LLM-aanbieders zijn slechts bereid hun AI-modellen te delen onder zeer beperkte voorwaarden. Het betekent dat controle ontbreekt.
Storm in een oceaan
We kunnen de relatie tussen LLM-aanbieders en hun klanten medio 2026 niet bespreken zonder te verwijzen naar de storm die is ontstaan rondom de torenhoge kosten van AI-gebruik. Dit kostte organisaties van Fortune 50-bedrijven tot reguliere ondernemingen wat tijd. Tokens zijn peperduur, met name op basis van API-kosten voor de meest indrukwekkende modellen. We vinden het een beetje een storm in een glas water, om eerlijk te zijn. Hoewel LLM’s als Fable allesbehalve goedkoop zijn en individuele gebruikers een veel voordeliger pakket met persoonlijke Plus-, Pro- en Max-abonnementen krijgen, mist er iets in de kosten-batenanalyse. Zoals we vorige week benoemden: meestal kiezen gebruikers te pas en te onpas voor het allersterkste AI-model, terwijl een goedkopere, kleinere optie veel zinniger is bij het overgrote merendeel van taken.
Waar het tumulteuze weer wél hard waait, is waar Nadella op hamert. De “Reverse Information Paradox” is een waarheid als een koe. En de timing is uiterst passend: juist nu LLM’s zo capabel zijn geworden dat er eindelijk echt werk mee te automatiseren is, hameren Anthropic en OpenAI op de gevaren van open-source AI-modellen en de noodzaak om ze te reguleren. Dit voedt alleen maar de problemen die Nadella aanstipt. Controle is ver te zoeken, terwijl de Microsoft-CEO stelt dat organisaties hun eigen institutionele waarde moeten waarborgen en navigeren. De eigen AI-outputs dienen volgens hem beschikbaar te zijn om van te leren.
Eigen modellen
Nadella stipt het belang aan van een onafhankelijke relatie met de gekozen LLM’s. “Blijft de “veteraan”-vaardigheid bij jou zelfs als een “generalistisch” model weggenomen wordt?” Dit en meer zijn waardevolle suggesties voor bedrijven. We zijn nog veel te vroeg in de AI-race om businessprocessen volledig toe te vertrouwen aan een specifieke LLM. Ten eerste blijft geen enkel AI-model onbeperkt beschikbaar, tenzij het open-source is. Ten tweede: waarom vertrouwen op een beperkte vaardigheid ten opzichte van toekomstige modellen? Wie weet komt Microsoft (ooit) met een alternatief dat competitief is.
Voor Microsoft is het meer dan ooit belangrijk dat LLM-aanbieders niet te veel van zakelijke workflows controleren. Daar waar Anthropic en OpenAI als “intelligentieleveranciers” een platform trachten te bouwen voorbij de via de API geleverde LLM’s, is het voor SaaS-spelers en bestaande platformbedrijven noodzakelijk om niet een “dumb pipe” te worden voor AI. Voor eindklanten zelf is het belang niet heel duidelijk: de gevolgen van meer macht voor LLM-leveranciers zijn voor hen niet op korte termijn voelbaar. Later echter wel: kijk maar naar, pak ‘m beet, de praktijken die Microsoft in het verleden erop nahield als het om monopolistische trekjes ging.
Lees ook: AI traint op AI: destillatie is grote kopzorg voor AI-labs