Een AI-gigafabriek is niets zonder klant. Neocloud Nebius wordt de eerste grote afnemer van de gigafabriek die ontwikkelaar Volt in de Rotterdamse haven wil bouwen. De bouw kan beginnen zodra de financiering rond is. In eerste instantie gaat het om 7 miljard euro.
Volt werd in 2025 opgericht door CEO Han de Groot, die eind 2024 met het plan voor een AI-gigafabriek in Rotterdam naar buiten kwam. Van de 7 miljard euro gaat ongeveer 2,5 miljard naar gebouwen en infrastructuur. De overige 4,5 miljard is bestemd voor chips en andere apparatuur. Alleen al voor Nebius komen er 100.000 van de meest geavanceerde AI-chips. “Zo’n AI-fabriek staat nog nergens in de Europese Unie”, aldus De Groot.
Nebius huurt de rekencapaciteit voor lange tijd. Op basis van zo’n langlopend contract kunnen investeringsfondsen en banken de bouw en de hardware financieren. Daarmee lijkt de constructie op die van AI-projecten in Noord-Amerika. Volgens ingewijden neemt Nebius maximaal 200 megawatt af, meldt De Telegraaf. Komen er nieuwe grote klanten bij, dan kan de campus groeien tot 600 megawatt. De eerste capaciteit moet eind 2029 of begin 2030 beschikbaar zijn.
Nebius zit niet stil
Op papier is Nebius een Nederlands bedrijf, maar het heeft geen infrastructuur in Nederland. Elders groeit het al hard. Het bedrijf sloot eerder een deal van 17,4 miljard dollar met Microsoft. Later volgde een contract van 27 miljard dollar met Meta. Ook investeerde Nvidia 2 miljard dollar in Nebius. Samen willen de bedrijven tegen 2030 doorgroeien naar meer dan 5 gigawatt aan AI-capaciteit. “Europa heeft meer grootschalige AI-infrastructuur nodig”, zegt Nebius-CEO Arkady Volozh.
Zulke infrastructuur vraagt naast ruimte en stroom ook om harde toezeggingen van afnemers, en die zijn maar zeer beperkt voorhanden. Nederland is als digitaal knooppunt wel buitengewoon rijk aan rekenkracht, maar die draait grotendeels bij hyperscalers en andere buitenlandse partijen. Bovendien gaat het vooral om algemene rekenkracht: net als elders in Europa haalt de AI-capaciteit hier lang niet de schaal van sommige Amerikaanse staten.
Windstroom van de Noordzee
Volgens De Groot heeft Nederland geen productieprobleem met stroom, maar een transportprobleem. Onderstations worden vaak als knelpunt genoemd, en op de verschillende spanningsniveaus van het net spelen uiteenlopende problemen. De fabriek verrijst waar windstroom van de Noordzee aan land komt. De campus wordt aangesloten op het hoogspanningsnet, dus niet op het lokale net van woningen en bedrijven. Waait het te weinig, dan moeten contracten met andere producenten van groene stroom het gat vullen.
Het project wordt volledig met privaat geld gefinancierd. De Europese Commissie zette binnen InvestAI een fonds van 20 miljard euro voor AI-gigafabrieken op en wil er nu zeven steunen. Nederland schreef zich niet in; daarvoor had het kabinet honderden miljoenen euro’s moeten reserveren of vooraf rekenkracht moeten inkopen. Volgens De Groot levert de volledige campus jaarlijks miljarden euro’s omzet op. De schatkist zou er elk jaar honderden miljoenen euro’s aan belastinginkomsten bij krijgen.