Europese bedrijven maken zich zorgen over plannen uit Brussel om de afhankelijkheid van Amerikaanse technologiebedrijven te verminderen. Volgens ondernemingen kan een versnelling van die strategie negatieve gevolgen hebben voor winstgevendheid en concurrentievermogen.
Dit blijkt uit een analyse van de Financial Times. De discussie speelt op een moment dat de Europese Unie sterker inzet op technologische onafhankelijkheid.
Bedrijven uit sectoren als banken, industrie en technologie geven aan dat hun digitale infrastructuur sterk verweven is met Amerikaanse software en cloudplatforms. Veel organisaties draaien op diensten van grote Amerikaanse leveranciers voor kantoorsoftware, cloudopslag en AI-toepassingen. Volgens hen kan die afhankelijkheid niet snel worden afgebouwd zonder operationele verstoringen.
Binnen de industrie klinkt dat Europese alternatieven voor veel IT-systemen nog onvoldoende ontwikkeld zijn. Sommige bestuurders stellen dat Europa momenteel niet over een compleet aanbod beschikt dat bestaande systemen kan vervangen. Een overgang zou daarom alleen mogelijk zijn met forse investeringen en langdurige politieke steun.
Ook Europese technologiebedrijven hebben gewaarschuwd voor een te protectionistische aanpak. Bestuurders bij onder meer ASML, Ericsson en Capgemini wijzen erop dat maatregelen die buitenlandse technologie buitensluiten kunnen leiden tot hogere kosten en minder innovatie.
Brussel zet in op Europese cloud en software
De discussie wordt verder aangewakkerd door geopolitieke spanningen. In Europese beleidskringen groeit de bezorgdheid dat politieke ontwikkelingen in de Verenigde Staten kunnen leiden tot een scheiding tussen Amerikaanse en Europese technologische ecosystemen. De Europese Commissie werkt daarom aan maatregelen om de digitale autonomie van de EU te versterken, onder meer via uitbreiding van Europese cloudoplossingen en een sterkere positie van Europese software.
Bedrijven betwijfelen echter of beleidsmakers de praktische impact van een snelle omschakeling voldoende inschatten. Volgens hen komt het voorstel op een moment waarop de Europese industrie al onder druk staat door hoge energieprijzen, concurrentie uit China en onzekerheid rond internationale handel.
In de financiële sector wordt gewezen op het technologische verschil tussen Amerikaanse en Europese aanbieders. Banken stellen dat de kwaliteit en schaal van diensten van bedrijven als Microsoft en Google voorlopig moeilijk te evenaren zijn binnen Europa.
Ook in de auto-industrie wordt benadrukt dat een overstap naar andere technologieën tijd en geld kost. Grote ondernemingen hebben hun IT-omgeving vaak jarenlang opgebouwd rond Amerikaanse platforms. Het vervangen daarvan betekent dat software opnieuw moet worden ontwikkeld, werknemers moeten worden bijgeschoold en contracten opnieuw moeten worden onderhandeld.
Onderzoekers wijzen erop dat multinationals hun bedrijfsprocessen vaak decennialang hebben opgebouwd rond Amerikaanse technologie. Volgens hen maakt dat een snelle overgang bijzonder complex, zeker in een competitieve internationale markt waar elke vertraging invloed kan hebben op marktaandeel.
Tegelijk groeit de aandacht voor concentratierisico’s in de cloudmarkt. Financiële instellingen signaleren dat een groot deel van hun infrastructuur draait op een klein aantal wereldwijde cloudproviders, waarvan veel in de Verenigde Staten gevestigd zijn.
Europese alternatieven nog onvoldoende volwassen
Consultants stellen dat Amerikaanse cloudbedrijven momenteel een voorsprong hebben op het gebied van schaal, stabiliteit en innovatie. Daardoor blijven veel organisaties afhankelijk van deze platforms zolang vergelijkbare Europese alternatieven ontbreken.
Binnen Europese bestuurskamers wordt ook gesproken over een scenario waarin Amerikaanse technologiebedrijven hun diensten aan Europese klanten moeten beperken. Bijvoorbeeld via sancties of exportbeperkingen. Hoewel de meeste managers zo’n scenario onwaarschijnlijk achten, maakt het volgens betrokkenen steeds vaker deel uit van strategische discussies.
Amerikaanse technologiebedrijven proberen ondertussen Europese klanten gerust te stellen en zoeken samenwerking met Europese partners. Voorbeelden zijn zogenoemde soevereine cloudoplossingen waarbij data en infrastructuur deels binnen Europa worden beheerd.
Ook Europese telecom- en technologiebedrijven ontwikkelen eigen cloud- en AI-platforms. Tegelijk erkennen sommige bedrijven dat volledige onafhankelijkheid van buitenlandse technologie op korte termijn onrealistisch is.
In beleidskringen in Berlijn groeit het idee dat Europa zich beter kan richten op het toepassen van bestaande AI-technologie dan op het volledig opbouwen van een eigen ecosysteem. Het ontwikkelen van eigen cloudinfrastructuur en AI-fundamentmodellen vergt enorme investeringen, terwijl de internationale concurrentie snel toeneemt.
Critici waarschuwen dat het streven naar digitale autonomie kan doorslaan in protectionisme en innovatie kan afremmen. Tegelijk benadrukken vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven dat Europa eerst structurele problemen moet aanpakken, zoals een versnipperde interne markt, complexe regelgeving en beperkte toegang tot investeringskapitaal.