Bij de digitalisering van het Nederlandse energiesysteem wil demissionair minister Hermans van Klimaat afhankelijkheid van buitenlandse clouddiensten en dominante techbedrijven vermijden. De recent gepresenteerde Actieagenda Digitalisering van het Energiesysteem (ADE) benadrukt dat digitale soevereiniteit momenteel een issue is.
Volgens Hermans is digitalisering noodzakelijk om de overgang naar een toekomstig energiesysteem mogelijk te maken. Het kabinet kwam eerder met het Nationaal Plan Energiesysteem (NPE), waarin een visie staat voor het energiesysteem tot 2050. Toch brengt de digitalisering uitdagingen met zich mee die verder gaan dan technische aspecten.
De minister benadrukt dat het gaat om weerbaarheid tegen natuurlijke en niet-natuurlijke dreigingen én veerkracht bij verstoringen. “Tegelijk is het belangrijk om ongewenste afhankelijkheden te voorkomen, bijvoorbeeld van buitenlandse clouddiensten of dominante techbedrijven”, aldus Hermans.
Controle over cruciale digitale capaciteiten
In de ADE wordt gesteld dat het belangrijk is om controle te houden over cruciale digitale capaciteiten. “Dat is nu nog te weinig het geval: digitale soevereiniteit is een issue”, staat in de agenda. Veel digitale diensten zijn in handen van grote, vaak buitenlandse techbedrijven.
Als deze diensten op grote schaal worden toegepast in het elektriciteitssysteem, ontstaat het risico dat ze als drukmiddel worden ingezet. Ook kunnen buitenlandse overheden via ‘achterdeurtjes’ toegang krijgen tot gevoelige informatie.
Volledige autonomie niet realistisch
Volledige autonomie is echter niet realistisch, erkent de agenda. Het zelf ontwikkelen van digitale diensten vereist grote investeringen en is technisch complex. De agenda stelt dan ook de vraag hoe groot de bereidheid is om te investeren in digitale autonomie.
Deze zorgen zijn niet uniek voor de energiesector. De Nederlandse overheid zet in op een eigen soevereine cloud voor gevoelige data, als reactie op Kamermoties die waarschuwen voor afhankelijkheid van Amerikaanse partijen.
De ADE behandelt naast weerbaarheid nog vier andere thema’s die cruciaal zijn voor de digitalisering van het energiesysteem. Cyber- en fysieke weerbaarheid zijn essentieel voor een veilige en betrouwbare energievoorziening, aldus de minister.