Europees gps-alternatief Galileo verdoezelt enorme panne

In de zomer van vorig jaar lag het Europese satellietnavigatienetwerk Galileo bijna een hele week plat. In een prestatierapport gebruikt het team echter het netwerk goedkope trucjes om die mislukking te verbergen in de plaats van ervan te leren.

Op 11 juli vorig jaar ging het kersverse satellietnavigatienetwerk Galileo offline. Een serie van kritieke fouten, waarvan de details nog steeds niet publiek zijn gemaakt, zorgde ervoor dat de positiebepaling van het netwerk met ongeveer een halve kilometer scheef zat. Het duurde maar liefst zes dagen voor het team achter het Europese gps-alternatief om te problemen recht te zetten.

Galileo moet een op en top Europees project zijn dat nauwkeuriger werkt dan het Amerikaanse militaire gps-alternatief, en zo niet alleen consumenten maar ook bedrijven van nuttige positiedata kan voorzien. Onder andere nieuwe smartphones hebben ondersteuning voor het systeem aan boord.

De panne was gênant maar het project zat nog in een opstartfase. De Global Navigation Satellite Systems Agency (GSA) had transparant kunnen communiceren over het probleem en ervan kunnen leren, wat een gezonde en meteen ook de enige juiste reactie had geweest. In de plaats daarvan kiest de GSA ervoor om de panne, die ongeëvenaard is bij concurrent gps, onder de mat te vegen.

Groen rapport

In een prestatierapport klopt de GSA zichzelf op de rug. De ‘minimum performance level’ voor het project is vlot gehaald in de periode juli, augustus en september van 2019. Onderstaande grafiek uit het rapport illustreert dat. Geel geeft aan dat de dienst minder dan 10 procent onder de vooropgestelde beschikbaarheidsdoelstelling scoorde, rood is gereserveerd voor grotere problemen. De groene vakjes tonen aan dat er geen vuiltje aan de lucht is.

Dat Galileo een kleine week voor 0 procent beschikbaar was, zou je niet meteen zeggen. De muur van groen is het gevolg van statistische trucjes die zo uit het handboek van de NMBS lijken te komen. Om te beginnen legt de GSA de lat extreem laag: 75 procent beschikbaarheid volstaat om groen te scoren. Ter illustratie: in 2016 zorgde een probleem met een klok in een enkele gps-satelliet voor wereldwijde chaos voor een halve dag. De digitale radio van BBC had twee dagen nodig om te herstellen en nooddiensten in Noord-Amerika konden niet naar behoren functioneren. 75 procent getuigt daarin niet van al te grote ambitie maar feit is dat Galileo officieel nog opgestart wordt, wat dat cijfer kan verklaren.

0 procent is echter minder dan 75 procent, maar ook dat zien we niet terug in het rapport. De GSA vond het immers opportuun om de beschikbaarheidsdoelstellingen op maandbasis te bekijken. Aangezien Galileo wel naar behoren functioneerde buiten de zes dagen durende panne, komt de beschikbaarheid in juli op meer dan 81 procent. Een dikke proficiat met het nodige handjesgeschud lijkt aan de orde. Moest Galileo gebruikers hebben die er exclusief op vertrouwen, zou de panne van zes dagen wel degelijk een extreme impact hebben gehad op de business.

Annex A

Het rapport gaat op een positieve noot verder. Eén grafiek toont twee gele blokjes met betrekking tot de nauwkeurigheid in juli. Details over de storing komen er pas in ‘Annex A’ op het einde van het rapport. Daarin lezen we in vage bewoordingen dat er een incident was, waarvan de impact wordt geminimaliseerd. Zo benadrukken de schrijvers vooral dat enkel de grondcentra getroffen waren en niet de satellieten, en dat het ‘incident’ zich voordeed tijdens een grote upgrade van de robuustheid van de systemen. Het probleem was het gevolg van een “combinatie van events die quasi-simultaan en onafhankelijk van elkaar plaatsvonden, in een context van tijdelijk lagere beschikbaarheid van redundantie door de upgrade van de Galileo Control Centers.”

Het zou zo lang geduurd hebben om Galileo opnieuw operationeel te krijgen omdat er een diepgaande analyse van de logs nodig was om te ontdekken wat het probleem was. De GSA geeft verder aan de aanbevelingen van een onderzoekscommissie van de Europese Commissie op te volgen, maar laat niet weten wat die aanbevelingen precies zijn.

Verkeerde mindset

Het hele rapport is een gemiste kans waarin een erg groot probleem met Galileo wordt geminimaliseerd. Feit is dat negen redundantiemechanismen gefaald hebben, waardoor de timing van de grondstations die de satellieten controleren er voor een kleine week naast zat en het netwerk onbruikbaar was. Hoe het mogelijk was dat zoiets kon gebeuren, zelfs tijdens een update, en wat er exact gaat gebeuren om zoiets in de toekomst te vermijden, lezen we nergens. Dat een groot project kinderziektes ondervindt, kan gebeuren. Dat het rapport vervolgens groen in de plaats van rood kleurt, en niemand écht verantwoordelijkheid lijkt te nemen, is een gemiste kans en een lovenswaardig project als Galileo onwaardig.

Lees ook: Europees gps-alternatief Galileo opnieuw online