Europees Satellietnavigatienetwerk Galileo offline voor onbekende redenen

Galileo, het Europese netwerk van satellieten dat ruwweg een equivalent is voor het Amerikaanse GPS, is al enkele dagen offline. Geen van de 26 satellieten zendt momenteel een bruikbaar signaal uit.

Sinds 11 juli is het Europese Galileo-netwerk om onduidelijke redenen onbruikbaar. Galileo is een constellatie van 26 satellieten die zowel commerciële als gratis navigatie op aarde ondersteunen. Het systeem is sinds 2016 operationeel en biedt een Europees alternatief voor GPS, dat eigendom is van de VS, en het Russische GLONASS.

Gedegradeerd signaal

Vier dagen geleden publiceerde de GSA (European Global Satellite systems Agency), het agentschap dat de kunstmanen managet, een eerste waarschuwing. De kwaliteit van het Galileo-signaal zou gedegradeerd zijn en niet meer voldoen aan minimum-nauwkeurigheidsvereisten. Twee dagen geleden begon dan een ‘full service outage’. Op de website van de GSA valt te lezen dat alle satellieten als ‘Not Usable’ staan geklasseerd, op twee exemplaren die getest worden na. Galileo is momenteel dus onbruikbaar.

Toestellen zoals je smartphone vertrouwen op Galileo-signalen voor positiebepaling, al kunnen dergelijke toestellen doorgaans terugvallen op GPS en GLONASS. Galileo wordt echter ook op commerciële basis afgenomen door bedrijven die betalen voor nauwkeurigere positiebepaling. Ook zij kunnen het netwerk op dit moment niet gebruiken.

Onduidelijke oorzaak

Volgens GSA ligt de oorzaak van het probleem bij één van de grondstations. Experts zijn aan de slag om het defect te verhelpen en er is een commissie opgestart om de oorzaak van de panne te achterhalen. Volgens vakblad Inside GNSS is een probleem in de ‘precise timing facility’ in Italië de schuldige. Daar wordt de synchronisatie van de klokken van de satellieten beheerd. Zonder die nauwkeurige synchronisatie werkt het positiebepalingssysteem niet meer. Wat er precies scheelt, is onduidelijk.

Enkele weken geleden kampte het GPS-systeem ook al met een korte panne, al was die in locatie beperkt tot het Midden-Oosten. In Israël wezen media toen naar Russische inmenging. Zoiets is niet ondenkbaar: een rapport waarschuwde pas nog voor de ontoereikende beveiliging van satellieten. Er is geen indicatie dat het GPS-probleem gerelateerd is aan de problemen met Galileo momenteel.

Galileo is een project dat gesponsord wordt door de Europese Unie. Het navigatiesysteem is Europa’s grootste ruimteproject ooit. Momenteel bestaat het systeem uit 24 kunstmanen die in theorie operationeel moeten zijn, twee die uitsluitend dienen voor tests (en lijken te functioneren), en twee exemplaren die al op pensioen zijn. Het hele project is begroot op ongeveer 10 miljard euro.

Gerelateerd: Defensiesatellieten kwetsbaar voor cyberaanvallen